پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نماز خواند . او مرا به ياد نماز پيامبر صلّى اللّه عليه و آله انداخت . « 1 » ابو موسى اشعرى نيز كه در به دو ورود امام به كوفه ، پشت سر امام نماز خواند گفت : « ذكرنا على بن ابى طالب صلاة النبى صلّى اللّه عليه و آله » ، على عليه السّلام با نماز خود ما را به ياد نماز پيامبر انداخت . « 2 » احياى سيرهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله براى سياستهاى اصلاحى امام بسيار مهم بود . اصحاب خالص امام نيز اين حقيقت را درك مىكردند . عمار دربارهء اقدامات سازنده امام مىگفت : « لو أنّ عليا لم يعمل عملا و لم يصنع شيئا الا أنه أحيا التكبيرتين عند السجود ، لكان قد أصاب بذلك فضلا عظيما » . اگر على هيچ كارى جز زنده كردن دو تكبير در وقت بلند كردن سر از سجده نكرده باشد ، به خاطر همين كار ، به فضل بزرگى دست يافته است . « 3 » امام در برابر سياست عدم كتابت حديث ، از سوى عمر و عثمان ، بر فراز منبر اعلام فرمود : كسانى كه مايل هستند تا علم را بنويسند كاغذ و قلمى فراهم آورند . حارث اعور وسايل نوشتن را فراهم كرد و آنچه را حضرت نقل مىكرد مىنوشت . « 4 » بعد از آن حضرت امام حسن عليه السّلام نيز به فرزندانش توصيه مىفرمود تا حديث پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را بنويسند . « 5 » توجه داريم كه امام على عليه السّلام خود احاديث رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را مىنوشت . پس از آن حضرت دفاتر آن حضرت در دست اهل بيت بوده و مرتب از « كتاب على » حديث براى شيعيان نقل مىفرمودند . « 6 » ديديم كه در زمان خليفهء دوم ، در كنار جلوگيرى از كتابت حديث ، قصه‌خوانان اجازه يافتند تا در مسجد براى مردم قصص يهودى را دربارهء انبياى پيشين و رهبانان مسيحى نقل كنند . امام على عليه السّلام در كنار رواج كتابت حديث ، با پديدهء قصه‌خوانى

--> ( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 180 ( 2 ) . تاريخ الكبير ، بخارى ، ج 4 ، ص 33 ؛ الغدير ، ج 9 ، ص 66 ، ج 10 ، ص 201 ( 3 ) . انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 179 ؛ المصنف ، ابن ابى شيبه ، ج 1 : ص 204 ( چاپ هند ) ( 4 ) . تقييد العلم ، ص 90 ؛ ربيع الابرار ، ج 3 ، صص 226 ، 294 ؛ تاريخ بغداد ، ج 8 ، ص 357 ؛ التراتيب الاداريه ، ج 2 ، ص 259 ؛ طبقات الكبرى ، ج 6 ، ص 116 ( 5 ) . ترجمة الامام الحسن عليه السّلام ، ابن سعد ، ص 156 ( 6 ) . درباره موضوع « كتاب على باملاء النبى صلّى اللّه عليه و آله » استاد احمدى ميانجى تحقيق مبسوطى در كتاب « مكاتيب الرسول » انجام داده و مواردى را كه ائمهء معصومين از كتاب على عليه السّلام حديث نقل كرده‌اند استخراج فرموده‌اند .